Thursday, February 25, 2021
Home ၶၢဝ်ႇ ၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ပၼ်ၾၢင်ႉႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၾႆးမႆႈပႃႇ

ၸွမ်ၸိုင်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ပၼ်ၾၢင်ႉႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၾႆးမႆႈပႃႇ

ဝၢႆးသေၵူၼ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈယဝ်ႉ လၢႆဝၼ်းဢွၼ်ႇၼႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵမ်ႈၽွင်ႈ ယင်းပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း  မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 22 February 2021 (လိူၼ်သမ်မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ယွၼ်ႉလႆႈႁၼ်မီးၾႆးမႆႈပႃႇထိူၼ်ႇ တီႈၵုၼ်သူႇမၢတ်ႉတရႃႇ Sumatra လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈယဝ်ႉ လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ၵျူဝ်ႇၵူဝ်ႇ ဝီႇတူဝ်ႇတူဝ်ႇ Joko Widodo လႆႈလၢတ်ႈႁႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၽေးၾႆးမႆႈပႃႇထိူၼ်ႇ ၽွင်းႁၢင်ပီႊၼႆႉဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆပီႊၵေႃႈ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေပိုၼ်ႉတီႈပႃႇထိူၼ်ႇ Amazon လႄႈ Congo ယဝ်ႉ ပိုၼ်ႉတီႈပႃႇထိူၼ်ႇ ၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် လႆႈထုၵ်ႇၾႆးမႆႈပႃႇ မႆႈလမ်းမႆႈယႂ်ႇလူင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်သတ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းပႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႇ လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇသေ လူႉတၢႆတင်းၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး မီးၽေးယႂ်ႇလူင် ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း လိင်းလႅင် လႄႈ သိူဝ် ဢၼ်ယူႇၼႂ်းပႃႇထိူၼ်ႇ တီႈၼိူဝ်ၵုၼ်သူႇမၢတ်ႉတရႃႇ Sumatra ၼၼ်ႉ မူၺ်ႉႁၢႆပႅတ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ 

ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵျူဝ်ႇၵူဝ်ႇ ဝီႇတူဝ်ႇတူဝ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၼၼ်ႉဝႃႈ  ၾႆးမႆႈပႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵဝ်ႈသိပ်းၵဝ်ႈ (99%) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးသေ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆး ၸုတ်ႇၽဝ်ပႃႇ တႃႇတေလႆႈတီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လူၺ်ႈသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇဢေႇဢေႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ယွၼ်ႉၼၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၾႆးမႆႈပႃႇ ဢၼ်တေၸၢင်ႈလၢမ်း မႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၵုၼ်သူႇမၢတ်ႉတရႃႇ Sumatra မီးငဝ်းလၢႆးတေၸၢင်ႈၺႃး ၾႆးမႆႈပႃႇ လၢမ်းၼမ်ယူႇသေ ႁႂ်ႈလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉပႃးဝႃႈ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ (May) တေႃႇပေႃးထိုင် လိူၼ်ထိူၼ်ႈၸဵတ်း (July) ဢၼ်တေထိုင်ၼႆႉၵေႃႈ ပွတ်းၵုၼ်ၵႃႇလီႇမၼ်ႇတၼ်ႇ Kalimantan ၊ ၵုၼ်ပေႃႇၼဵဝ်ႇ Borneo ၊ ၵုၼ်သူႇလႃႇဝေႇသီႇ Sulawesi ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ၾႆးမႆႈပႃႇယူႇသေ တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ၾႆးပႃႇမႆႈလၢမ်းၼမ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႆႉၵေႃႈ တေပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႇ (August) တေႃႇထိုင်ႇ ထိူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ (September) ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၸိုင်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး သိုပ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ၾႆးမႆႈပႃႇၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ လူတ်းယွမ်းလူင်းယူႇတင်းၼမ်သေ ၼႂ်းတွၼ်ႈၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ တူဝ်ႇသတ်းၼႂ်းထိူၼ်ပႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပီႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈပႃႇလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႆႈပႃး သူၼ်မၢၵ်ႇဢုၼ် ဢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ယႂ်ႇယႂ်ႇလူင်လူင်သေ ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈ သူၼ်မၢၵ်ႇဢုၼ် ၼႂ်းပီႊၼၼ်ႉပီႊလဵဝ်ၵူၺ်း ၽၢႆႇယေးငိုၼ်းလုမ်းၾႃႉ လၢမ်းၶၢတ်ႇဝႃႈ လႆႈလူႉသုမ်းငိုၼ်းၵႂႃႇယူႇမွၵ်ႈ 6.1 ပီႇလီႇယၼ်ႇ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (US$ 6.1 billion) ဝႃႈၼႆ။

ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈပႃႇၼႆႉသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ သုမ်းငိုၼ်းယူႇမွၵ်ႈ 5.2 ပီႇလီႇယၼ်ႇ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (US$ 5.2 billion) မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး Antara ၵေႃႈ ဢၢင်ႈဢိင်တီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီသေ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 February 2021 ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈရဵဝ်း Riau တီႈၵုၼ်သူႇမၢတ်ႉတရႃႇ Sumatra ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လႆႈႁၼ်ၾႆးမႆႈပႃႇ မီးယူႇ 63 တီႈယဝ်ႉသေ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉဝၼ်းၼိုင်ႈတႄႉ တိုၵ်ႉႁၼ် ၾႆးမႆႈပႃႇ မီးယူႇ မွၵ်ႈ 9 တီႈ ၼႆႉ ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

Most Popular

Recent Comments